رتینوپاتی و ماکولوپاتی دیابتی

0
69
28 بهمن 1398
0
69
28 بهمن 1398

رتینوپاتی چشم چیست؟

رتینوپاتی دیابتی(Diabetic Retinopathy) یکی از عوارض خطرناک بیماری دیابت است که می تواند باعث نابینایی فرد شود. دیابت می تواند به تمام بخش های چشم بجز صلبیه یا اسکلرا آسیب بزند.

رتینوپاتی چشم به معنی آسیب رتین یا شبکیه چشم است، که می تواند علل مختلفی اعم از مادرزادی و اکتسابی داشته باشد. از جمله علل مهم رتینوپاتی چشم می توان به بیماری دیابت یا مرض قند اشاره کرد.

دیابت مهم ترین علّت نابینایی اکتسابی در دنیا می باشد و عمدتاً بیماران را در سنین بین 25 تا 75 سالگی درگیر می کند.

مهم ترین عوامل مؤثر در ابتلا به مشکلات چشمی در بیماران دیابتی، مدت زمان ابتلا به دیابت و میزان کنترل قند خون است.

اگر مدت زیادی هست که به دیابت مبتلا هستید و هنوز چشم خود را معاینه نکرده اید؛ بهتر است در اسرع وقت به چشم پزشک مراجعه کنید.

عدم کنترل دیابت، پیشرفت رتینوپاتی دیابتی را تسریع می کند. کنترل دقیق دیابت در دراز مدت از ایجاد عوارض میکروواسکولار نظیر رتینوپاتی، نفروپاتی(درگیری کلیه) و نوروپاتی(درگیری اعصاب) جلوگیری می کند. بنابراین، اگر مبتلا به دیابت هستید و نمی خواهید مشکلی برای چشمتان پیدا شود؛ باید قند خون خود را به دقت کنترل کنید.

سایر فاکتورهای خطر ابتلا به رتینوپاتی دیابتی

  • حاملگی
    • چون رتینوپاتی دیابتی در حاملگی می تواند شدت یابد، هر خانم دیابتی که حامله می شود، باید در سه ماه اول حاملگی و سپس هر سه ماه یک بار تا زایمان توسط چشم پزشک معاینه شود.
  • فشارخون یا هیپرتانسیون
    • به مبتلایان به دیابت پیشنهاد می کنیم که برای مراقبت از چشم های خود، حتما فشارخون خود را به درستی کنترل کنند. فشارخون هدف در بیماران دیابتی کمتر از ۱۳/۸ است.
  • تنگی شدید شریان کاروتید
  • بیماری های کلیوی ناشی از دیابت
    • حتما بیماران دیابتی برای مراقبت از چشم های خود و جلوگیری از خونریزی چشم باید به طور منظم توسط نفرولوژیست معاینه شوند.
  • آنمی یا کم خونی
    • درمان کم خونی در دیابت با کاهش خطر درگیری چشم همراه است.

نشانه های رتینوپاتی دیابتی

بسیاری از بیماران مبتلا به رتینوپاتی چشم، تا زمان رسیدن بیماری به مراحل انتهایی، علائم و نشانه ای ندارند. به دلیل اهمیت این بیماری و احتمال پیشرفت سریع رتینوپاتی، باید بیماران مبتلا به دیابت، بطور مرتب تحت غربالگری و معاینه ته چشم قرار گیرند.

در معاینه ته چشم این بیماران می توان اختلال در عروق شبکیه را مشاهده نمایند. افزایش نفوذ پذیری عروق، انسداد عروقی و ایسکمی شبکیه و نیز خون ریزی در رتینوپاتی دیابتی غیر پرولیفراتیو مشهود است.

در رتینوپاتی پرولیفراتیو به دنبال تولید فاکتورهای تحریک کننده رشد نظیر فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF)، اریتروپویتین و … عروق ریز جدیدی ساخته می شود؛ که این عروق بسیار شکننده هستند و دچار خونریزی می شوند.

رتینوپاتی دیابتی غیرپرولیفراتیو شایع ترین نوع رتینوپاتی دیابتی بوده که به علت افزایش نفوذ پذیری و نشت از عروق کوچک به شبکیه ایجاد می شود. در این مرحله، تغییرات داخل شبکیه چشم می باشند. این مرحله در صورت عدم وجود ماکولوپاتی، موجب کاهش حدت بینایی(Visual Acuity) نمی شود.

درگیری شبکیه در بیماران دیابتی اگر از نوع غیرپرولیفراتیو باشد و خونریزی شدید یا جداشدگی شبکیه ایجاد نکرده باشد؛ نیازی به درمان ندارد و بیمار صرفا باید برای معاینه به طور منظّم به چشم پزشک مراجعه کند.

تظاهر ماکولوپاتی دیابتی بر خلاف رتینوپاتی دیابتی، کاهش تدریجی بینایی مرکزی است. به طوری که بیمار در خواندن کلمات ریز، مشاهده علائم راهنمایی و رانندگی دچار مشکل می شود. تشخیص ماکولوپاتی توسط معاینه بالینی می باشد.

درمان ماکولوپاتی دیابتی توسط فوتوکوآگولاسیون لیزری و همچنین تزریق عوامل ضدرگزایی به داخل چشم صورت می گیرد.

سایر درگیری های چشمی در دیابت

۱- تغییرات عدسی در دیابت

دیابت موجب دو نوع کاتاراکت(آب مروارید) می شود:

  • آب مروارید پیری یا Senile
  • آب مروارید دیابتی حاد: این نوع کاتاراکت ناشایع است. در افراد جوان با دیابت کنترل نشده بوجود می آید. کاتاراکت دیابتی، کدورت دوطرفه عدسی بوده که بصورت کدورت های نقطه ای در کورتکس عدسی مشاهده می شود و به آن دانه های برف(Snow Flake) گفته می شود. بنابراین نوجوانان و جوانانی که بدون علت مشخص دچار آب مروارید یا کاتاراکت می شوند، حتما باید از نظر ابتلا به دیابت بررسی شوند.
  • تغییر قدر انکساری عدسی: افزایش قند خون و مایع زلالیه، موجب ورود قند به درون عدسی شده و به علت تغییرات اسموتیک، آب وارد عدسی می شود. تورم عدسی باعث افزایش قدرت انکساری و نزدیک بینی می شود. بنابراین هرگاه، تغییرات سریعی در عیب انکساری(دوربینی و نزدیک بینی) بوجود آید، بیمار باید از نظر ابتلا به دیابت بررسی شود.

۲- فلج اعصاب خارجی چشمی

دیابت علت شایع فلج اعصاب عضلات حرکتی چشم بوده که با اختلال در خونرسانی عروق اعصاب، موجب فلج آن ها می شود. دوبینی ناگهانی، علامت شایع فلج عضلات حرکتی چشم است که در اکثر موارد بعد از چند ماه به صورت خود به خودی بهبود می یابد.

فلج عصب زوج سوم (اکولوموتور)

شایع ترین عصب مغزی درگیر در دیابت، زوج سوم مغزی است. فلج زوج سوم بدون درگیری مردمک است. اگر مردمک در فلج زوج سوم درگیر باشد باید به فکر آنوریسم شریان ارتباطی خلفی مغز بود.

فلج اعصاب ۴ و ۶ در دیابت به صورت نادرتری مشاهده می شوند.

۳- تغییرات عنبیه در دیابت

تغییرات عنبیه بصورت زیر است:

  • کاهش واکنش مردمک به نور و قطره میدریاتیک به دلیل تجمع گلیکوژن در اپیتلیوم و عضلات اسفنکتر مردمک.
  • تشکیل عروق جدید در سطح قدامی عنبیه(Rubeosis Iridis).
  • هایفمای خود به خودی.
  • گلوکوم نئوواسکولار ثانویه به تشکیل عروق جدید، که موجب انسداد در جریان زلالیه می شود.

۴- کراتیت نوروتروفیک

به دلیل نوروپاتی در اعصاب حسی قرنیه(عصب ۵ یا تری ژمینال)، احتمال ایجاد کراتیت و زخم های مقاوم قرنیه در مبتلایان به دیابت بالا می رود.

جهت دریافت پروژه و شبیه سازی با متلب رتینوپاتی دیابتی، روی لینک کلیک نمایید؛

اشتراک گزاری:

کاظم دلسوز

دیدگاه ها (0)

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*

نماد های اعتماد

هوش مصنوعی ایران به استناد نماد های زیر ، دارای مجوز رسمی از مراجع زیر در جمهوری اسلامی ایران می باشد !

تمامی حقوق برای هوش مصنوعی ایران محفوظ است | طراحی شده با